ACM-onderzoek in gewone taal

Betere telecom voor Caribisch Nederland

Voor Bonaire, Saba en Sint Eustatius is er geen snelle wonderoplossing. De duidelijkste route is: verlaag kosten, maak overstappen makkelijker en werk stap voor stap toe naar een opener netwerk met betere waarde voor je geld.

Wat dit voor inwoners betekent: minder drempels om online te komen, minder hoge mobiele kosten tussen de eilanden en meer druk op aanbieders om goede kwaliteit te leveren.

De situatie nu

Wat gaat mis en wat helpt

De eilanden hebben te maken met hoge vaste kosten, weinig schaal en dure verbindingen naar buiten. Daardoor betaal je als gebruiker vaak meer, terwijl de keuze beperkt blijft.

Kernproblemen

Nu betaal je vaak veel voor weinig keuze

Dat komt niet alleen door lokale aanbieders. De omstandigheden zijn moeilijk en duur.

  • Aanleg en onderhoud kosten veel door afstand, klein aantal klanten, zwaar terrein en stormrisico.
  • Internet en bellen hangen sterk af van zeekabels en dure inkoop buiten de eilanden.
  • Op sommige eilanden is er weinig keuze, vooral voor vaste diensten.
  • Wie mobiel wil overstappen, kan het nummer nu niet meenemen.
  • Roaming tussen de eilanden kan duur uitpakken en het regelsysteem is verouderd.

Route vooruit

Pak eerst de kosten aan en open daarna de markt

Het onderzoek laat zien dat praktische verbeteringen nu al kunnen starten. Voor grotere winst zijn daarna nieuwe regels nodig.

  • Deel masten, leidingen, sleuven en graafwerk om uitrol goedkoper te maken.
  • Zet publieke WiFi in op drukke plekken als extra vangnet voor inwoners.
  • Gebruik steun gerichter voor inkoopkosten en basisvoorzieningen.
  • Regel nummerbehoud, lagere roamingkosten en betere afspraken rond zeekabels.
  • Onderzoek op langere termijn één open netwerk waarop meerdere aanbieders diensten kunnen verkopen.

Strategische pijlers

Vijf hefbomen voor betere telecom

De voorstellen werken op drie niveaus: nu direct verbeteren, daarna de regels moderniseren en op langere termijn kijken naar een sterker netwerkmodel.

Korte termijn

Zorg voor directe toegang

Wie nu moeite heeft om online te zijn, moet sneller een betaalbare basis hebben.

  • Zet publieke WiFi neer bij scholen, overheidsgebouwen en andere drukke plekken.
  • Beveilig die netwerken goed en voorkom misbruik.
  • Zet steun gerichter in op hoge inkoopkosten en basisdiensten.
  • Help juist de groepen voor wie internet nu te duur is.

Korte termijn

Graaf minder, deel meer

Als netwerken slimmer samenwerken, dalen kosten en neemt de overlast af.

  • Stem graafwerk af tussen telecom, energie en water waar dat kan.
  • Deel masten, buizen, sleuven, straatkasten en locaties.
  • Voorkom dubbele aanleg op dezelfde plek.
  • Gebruik gedeelde uitrol om glasvezel en 5G goedkoper te maken.

Middellange termijn

Maak overstappen simpel

Een beter aanbod werkt pas echt als je zonder gedoe kunt wisselen.

  • Voer nummerbehoud in voor mobiele klanten.
  • Verlaag of schrap roamingkosten tussen de eilanden.
  • Zorg voor eerlijke concurrentie tussen kleine en grote aanbieders.
  • Geef inwoners meer vrijheid om het beste abonnement te kiezen.

Middellange termijn

Pak de dure aanvoer aan

Veel kosten ontstaan vóórdat het signaal je huis of telefoon bereikt.

  • Maak toegang en tarieven rond zeekabels transparanter waar dat juridisch kan.
  • Verplicht duidelijke informatie over onderhoud, storingen en onderbrekingen.
  • Maak regels techniekneutraal, zodat nieuwe oplossingen sneller kunnen.
  • Verlaag onnodige administratie en onderzoek fiscale verlichting voor essentiële diensten.

Lange termijn

Werk toe naar één open netwerk

Op langere termijn kan samenwerking meer opleveren dan losse kleine netten.

  • Laat vaste en mobiele netwerken stap voor stap samenwerken.
  • Open het netwerk voor meerdere dienstaanbieders.
  • Gebruik gezamenlijke inkoop en beheer om kosten te verlagen.
  • Onderzoek extra schaal via samenwerking met andere Caribische eilanden.

Keuzerichting

Vier modellen in één oogopslag

Statusoverzicht uit het onderzoek

Wat verandert er per model?

Het rapport beschrijft vier richtingen. Geen enkel model lost alles direct op. Dit is de kern in gewone taal.

Model Kans voor inwoners Grootste risico of voorwaarde
Huidig concessiemodel Zeker basisaanbod, maar verbetering gaat langzaam en de keuze blijft beperkt. De regels verouderen snel en de hoge kosten blijven grotendeels bestaan.
Algemene machtiging Toetreden wordt makkelijker, vooral voor nieuwe en satellietaanbieders. Lokale netwerken kunnen worden weggedrukt, waarna later één sterke partij kan overblijven.
Retailprijsregulering De overheid kan prijzen direct begrenzen. Te strakke prijsplafonds kunnen investeringen en kwaliteit remmen.
Open wholesale model Meeste kans op lagere kosten en meer keuze via één open netwerk waarop meerdere aanbieders meedoen. Vraagt een grote juridische en bestuurlijke verbouwing en brede samenwerking.

Belangrijk: het onderzoek kiest geen officiële winnaar. Wel maakt het duidelijk dat kleine verbeteringen nu al kunnen starten, terwijl een grote stelselwijziging alleen werkt als overheid, eilanden en aanbieders samen optrekken.

Actiepunten

Wat kan nu, wat vraagt nieuwe regels en wat is voor later?

Nu al doen

Verbeter de praktijk meteen

Deze stappen passen binnen het huidige stelsel en kunnen relatief snel effect hebben.

  • Breid publieke WiFi uit op plekken waar veel mensen komen.
  • Laat aanbieders infrastructuur delen en stem civiele werken beter af.
  • Richt steun meer op echte kostenknelpunten dan op brede korting voor iedereen.

Daarna aanpassen

Moderniseer de regels

Voor deze stap is waarschijnlijk een wetswijziging nodig.

  • Voer nummerbehoud in voor mobiele gebruikers.
  • Pak roaming binnen Caribisch Nederland aan.
  • Regel toegang, informatie en tarieven rond zeekabels beter.
  • Maak telecomregels neutraler en verlaag onnodige lasten.

Grote keuze voor later

Beslis over het netwerk van morgen

De langste maar mogelijk krachtigste route is een open netwerkmodel.

  • Onderzoek of één open wholesalenetwerk haalbaar en wenselijk is.
  • Leg vast hoe lokale overheden en huidige aanbieders daarin meedoen.
  • Bepaal heldere regels voor toegang, tarieven en toezicht.
  • Kijk of samenwerking met Aruba, Curaçao en Sint Maarten extra schaal oplevert.

Vooruitblik

Het doel: telecom die werkt voor mensen

Wat betekent dit voor mij?

Betrouwbare telecom moet normaal zijn

Voor inwoners gaat dit over meer dan techniek. Het gaat over school, zorg, werk, contact met familie en hulp in nood. Goede telecom moet dus werken, betaalbaar zijn en niet afhangen van toevallige eilandgrenzen.

Prijzen en kwaliteit zoals in Europees Nederland zijn niet vanzelf haalbaar. Maar betere waarde voor je geld is wel mogelijk. De logische route uit het onderzoek is helder: pak nu de praktische knelpunten aan, werk daarna de regels bij en onderzoek tegelijk of een open en sterker netwerk de beste stap voor de toekomst is.

Als overheid, eilanden en aanbieders samen optrekken, groeit de kans op meer bereik, minder drempels en een stabielere digitale basis voor iedereen in Caribisch Nederland.